روان شناسي فرافردي . 4
رابرت فراگر (Robert Frager) دانش آموخته ی روان شناسی در دانشگاه هاروارد و رييس پيشين انجمن روان شناسی فرافردی است .وی هم اکنون سرپرست برنامه هدایت معنوی و استاد روان شناسی در دانشگاه است .
دکتر فراگر یک آموزگار عرفانی ، یا شیخ (پیر) ، در سلسله ی حلوتی – جراحی هم هست که از دست مظفر اوزاک (Muzaffar Ozak) خرقه پوشیده است . او اکنون در خانقاهی در ردوود سیتی کالیفرنیا به عنوان شیخ طریقه ی الجراحی گرم هدایت مریدان است .
دکتر فراگر 50 سال است که به تمرین هنرهای رزمی می پردازد . او از سال 1964 به تمرین آیکیدو پرداخته و اکنون دارنده ی دان 7 آیکیدو است . او شخصا با بنیان گذار آیکیدو ، استاد یوشیبا ، کار کرده است (لطفا بنگرید به کتاب روان شناسی فرافردی ؛ کاربرد روان شناسی در مسایل معنوی ، این کتاب به زودی وارد بازار كتاب خواهد شد ) . او همکار نویسنده ی کتاب ارزشمند انگیزش و شخصیت است . از وی کتاب هایی مانند : صوفی گری راستین ، شخصیت و رشد فردی ، قلب ، نفس و روح ، عشق باده است ، حکمت اسلام و من کیستم ؟ به چاپ رسیده است .
گفتار زیر برگرفته از دو کتاب او به نام های قلب ، نفس و روح و صوفی گری راستین است :
روان شناسی عرفانی
سه مفهوم اصلی در روان شناسی عرفانی وجود دارد : نفس (ego) قلب و روح . خاستگاه و مبانی این واژگان قرآنی است و هر یک بر اساس گزارش های عرفانی صوفیان سده های متمادی تشریح شده اند .
نفس
خود ، من یا نفس جنبه هایی از روان هستند بر روی یک پیوستار مورد بررسی قرار گیرند ، و کارکرد بالقوه ای از پست ترین تا بالاترین مرتبه آن به صفات و گرایش های منفی ما اشاره دارد که با هیجان ها ، خواهش ها و لذات آن کنترل می شود . روان شناسی عرفانی هفت مرتبه (سطح ) از نفس را شناسایی می نماید که در قرآن مشخص شده است . فراگرد رشد کمال به کارکرد میان این مراتب بستگی دارد . این هفت مرتبه عبارت اند از : نفس اماره ، نفس لوامه ، نفس ملهمه ، نفس مطمئنه ، نفس راضیه ، نفس مرضیه و نفس صفیه .
قلب
منظور از قلب در روان شناسی عرفانی قلب معنوی (دل) است نه قلب جسمانی ، این دل است که هوش ، بینش ، فراست و آگاهی و خردی ژرف را در بر می گیرد و بارقه ی الهی یا روح را نگاه می دارد و جایگاه معرفت (به معنای گنوسی آن ) و شناخت ژرف معنوی است . آماج صوفی گری ، رشد قلبی راست نما ، مهرورز و مشفق و رشد آگاهی و بینشی قلبی است که ژرف تر و فراگیر تر از عقل ، یا بینش و آگاهی انتزاعی ذهن است . درست همان گونه که قلب جسمانی خون را به اندام ها می رساند ، دل جان را با خرد و نور معنوی تغذیه و آلایش های صفات شخصیتی را پالایش می نماید . بنابر روان شناسی عرفانی ، هیجان ها از نفس یا خود (self) سرچشمه می گیرند نه از دل .
روح
روح یا جان در ارتباط با الوهیت است ، حتی اگر کسی از این ارتباط نا آگاه باشد . روح هفت مرتبه یا سطح دارد این هفت مرتبه عبارت اند از : جمادی ، نباتی ، حیوانی ، انسانی ، سر ّ (خفی) و سرّالسرّ (اخفا) . هر مرتبه مراحل تحول ، و فراگردی را نمایان می سازد که در رشد خویش می پیماید . جان کل گرا (wholistic) است و به همه ی جنبه های فرد امتداد می یابد : جسم ، ذهن و روان . هر مرتبه ای از جان نیروها و هدایای با ارزشی دارد و فتوری نیز هم . آماج پرورش نیروها و دست یابی به تعادلی میان آن سطوح است . در روان شناسی علمی ، روان شناسی خود (ego psychology) با نفس حیوانی ، روان شناسی رفتار گرا با کارکردهای شرطی شده ی روح نباتی و حیوانی ، روان شناختی با کارکردهای ذهنی روح فردی ، روان شناسی انسان گرا با فعالیت های روح انسانی و روان شناسی فرافردی با هشیاری خود – متعالی و سرّ و سرّالسرّ ، سر کار دارد .
این جا وادی فرافردی است، لطفاً نقاب خود را بردارید!